Bahçenizde "Kuru Alanlar" Neden Oluşur? Sprinkler Yerleşiminde Yapılan 5 Kritik Hata

Giriş: Sulama Sisteminiz Var Ama Çimleriniz Hala Sarı mı?

Yatırım yapıp otomatik bir sulama sistemi kurdurdunuz, saati ayarladınız ve arkanıza yaslandınız. Ancak birkaç hafta sonra bahçenin bazı bölgeleri yemyeşilken, bazı bölgelerinde inatçı sarı lekeler ve "kuru alanlar" (dry spots) belirmeye başladı.

Peki sorun ne? Su mu yetersiz, yoksa sistem mi bozuk? Çoğu zaman sorun, suyun varlığı değil, suyun bahçeye nasıl dağıtıldığıdır. İşte profesyonel peyzaj sulamasında en sık karşılaşılan ve kuru alanlara sebep olan 5 yerleşim hatası ve çözümleri.

Hata 1: "Kafadan Kafaya Sulama" Kuralını İhlal Etmek (En Kritik Hata)

Sulama mühendisliğinin altın kuralı şudur: Bir fıskiyenin suyu, yanındaki fıskiyenin tam dibine kadar ulaşmalıdır. Buna "Kafadan Kafaya Sulama" (Head-to-Head Coverage) denir.

• Sorun Nedir? Birçok kişi tasarruf etmek veya yanlış bilgi nedeniyle fıskiyeleri sadece uç noktaları birbirine değecek şekilde yerleştirir. Fıskiyenin suyu kendi dibine en az, en uzağa ise en çok düşer. Eğer atış mesafeleri %100 örtüşmezse, iki fıskiye arasında suyun hiç ulaşmadığı kuru üçgenler oluşur.

• Çözüm: Sulama projenizi gözden geçirin. 10 metre atan bir fıskiyenin yanındaki fıskiye de tam 10 metre uzağında olmalı ve suyu birbirlerinin üzerine atmalıdırlar. Bu %100 örtüşme demektir ve homojen sulamanın tek yoludur.

Hata 2: Aynı Zonda Farklı Tip Fıskiyeleri Karıştırmak (Rotor vs. Sprey)

Bu, "elmalarla armutları karıştırmak" gibidir.

• Sorun Nedir?

  • Sprey Fıskiyeler (Sabit açılı): Kısa sürede çok miktarda su verirler (Örn: 10 dakikada 10mm su).

  • Rotor Fıskiyeler (Dönen başlıklı): Suyu yavaş yavaş ve dönerek verirler (Örn: 30 dakikada 10mm su).

  • Eğer bu ikisini aynı vana grubuna (zona) bağlarsanız, spreylerin olduğu alan göle dönerken, rotorların olduğu alanlar susuz kalır.

• Çözüm: Asla farklı yağmurlama hızlarına (precipitation rate) sahip fıskiyeleri aynı zonda kullanmayın. Sprey başlıklar bir vanaya, rotorlar başka bir vanaya bağlı olmalıdır.

Hata 3: Basınç Kaybını Hesaplamamak (Cılız Atışlar)

Fıskiyenizin üzerinde "5 metre atar" yazması, her koşulda 5 metre atacağı anlamına gelmez.

• Sorun Nedir? Bir sulama hattına pompanın veya şebekenin kapasitesinden fazla fıskiye bağlarsanız, basınç düşer. Yeterli basınca (bar/psi) sahip olmayan fıskiyelerin atış mesafesi kısalır ve su, planlanan yere ulaşamaz. Sonuç: Hattın sonundaki bölgelerde kuru alanlar.

• Çözüm: Hidrolik hesaplama şarttır. Eğer sisteminizde basınç düşükse, hattı ikiye bölerek ilave bir solenoid vana eklemeli veya basınç ayarlı (PRS) gövdeler kullanmalısınız.

Hata 4: Yanlış Nozul (Meme) ve Açı Seçimi

Her köşe 90 derece, her kenar 180 derece değildir.

• Sorun Nedir? Bahçenin "L" şeklindeki bir köşesine 90 derecelik sabit bir nozul takmak yerine 180 derecelik bir nozul takarsanız, suyun yarısı duvarı veya yürüyüş yolunu sular. Tam tersi durumda ise köşeler kuru kalır.

• Çözüm: Açısı ayarlanabilir nozullar (VAN serisi gibi) kullanarak suyun sadece yeşil alana düşmesini sağlayın. Ayrıca, atış mesafesini kısmak için nozul üzerindeki vidayı çok fazla sıkmak, su dağılım düzgünlüğünü (uniformity) bozar; bunun yerine doğru mesafeli nozulu seçin.

Hata 5: Fiziksel Engeller ve "Gölgeleme" Etkisi

Sulama sistemi ilk kurulduğunda her şey mükemmel olabilir, peki ya 2 yıl sonra?

• Sorun Nedir? Sistem kurulurken küçük olan bir çalı veya ağaç zamanla büyür. Fıskiyenin önüne geçen bu bitki, suyun arkasındaki alana ulaşmasını engeller. Buna "gölgeleme etkisi" denir ve bitkinin arkasında kalan çim alan kurur.

• Çözüm: Peyzajın zamanla değişeceğini unutmayın. Büyüyen bitkilerin önündeki fıskiyelerin yerini değiştirin veya daha uzun pop-up gövdeler (örneğin 10 cm yerine 30 cm çıkan gövdeler) kullanarak suyun engelin üzerinden aşmasını sağlayın.

Sonuç: Doğru Proje, Sağlıklı Bahçe

Kuru alanlar genellikle ekipman kalitesizliğinden değil, projelendirme ve yerleşim hatalarından kaynaklanır. Bahçenizdeki sarı lekeleri gidermek için önce mevcut fıskiye yerleşiminizi yukarıdaki 5 maddeye göre kontrol edin.

Homojen bir sulama için ihtiyacınız olan doğru nozul, rotor ve sprey fıskiye modellerini toptansulama.com'un geniş ürün yelpazesinde bulabilir, teknik destek ekibimizden yardım alabilirsiniz.